Marysia, bedankt dat je tijd voor ons hebt vrijgemaakt voor dit gesprek. Waar in het seizoen zit je momenteel? Hoe ziet je voorbereiding eruit?
Ik nader nu het hoogtepunt van het seizoen: het opbouwen van mijn “grootste dieptes”. Elk seizoen begin ik met “terugkeren” onder het wateroppervlak, eraan wennen en mijn CO2-tolerantie opbouwen. Dat betekent veel herhaalde, ondiepe maar steeds langere duiken. Wanneer ik weer het comfort en zelfvertrouwen heb om heel rustig op 20 meter te duiken, met duiken die 4:20-5:00 minuten duren, begin ik de duiktijden in te korten om diepte op te bouwen. Zodra ik een diepte van 65 meter of meer heb bereikt, laat ik de lange opwarmduiken helemaal achterwege en doe ik tijdens een training meestal maar één diepe duik. Naast training in het water is droogtraining belangrijk: het trainen van het bewustzijn en de spieren rond het strottenhoofd, het zachte gehemelte en de tong, maar ook het opbouwen van CO2-tolerantie op het droge en oefeningen om de longen aan grote compressie te laten wennen.
Hoeveel tijd breng je buitenshuis door ter voorbereiding op het seizoen?
- Omdat mijn koffer al jaren mijn thuis is, zou ik zeggen dat ik altijd thuis ben (lacht). Maar serieus: elk jaar is anders en nieuw. Ik duik pas vijf jaar, waarvan vier jaar professioneel. Elk jaar gaan er nieuwe mogelijkheden en deuren voor me open. De deur naar het leven als sporter. De deur naar het mentorschap in freediving, maar ook, naarmate ik succes boek, de deur naar het leven als mens. Het afgelopen jaar heb ik me meer gericht op het werken met mensen, leren en nieuwe duikrichtingen verkennen dan op mijn eigen training. En dat vind ik heel fijn: met mensen werken, hen zien groeien en deel uitmaken van iemands succes. Dat is wat me ertoe aanzet mijn eigen grenzen te verleggen.
Wat is je grootste sportieve droom?
Zelfs in mijn stoutste dromen had ik niet gedacht dat ik op het podium van een wereldkampioenschap zou kunnen staan. Laat staan dat ik het in welke discipline dan ook zou winnen. Toch is het mij als enige Poolse vrouw in het diepzeefreediven gelukt om twee keer op dat podium te staan. De eerste keer op de hoogste trede. Bij het volgende wereldkampioenschap werd ik tweede. Dat is een enorm persoonlijk succes voor mij. Winnen en de eerste plaats behalen is een heel bijzonder moment. Ik stond op het podium met een gouden WK-medaille en de Poolse vlag. Dat moment is moeilijk in woorden te beschrijven. Het brengt altijd prachtige herinneringen terug. Ik denk dat mijn sportieve droom al is uitgekomen. Ik blijf stug doorwerken en ben benieuwd waar dat me brengt. Ik zal niet verbergen dat mijn grootste droom op het gebied van freediving nu is om deze prachtige sport te promoten en mensen kennis te laten maken met de onderwaterwereld. Want, mocht je het nog niet weten, iedereen hoort daar in zekere mate thuis :) Ik voel me ook helemaal op mijn plek als coach van freedivers. Sinds begin vorig jaar begeleid ik sporters die zich voorbereiden op wedstrijden van allerlei niveaus: van lokale wedstrijden tot wereldkampioenschappen.
Wie is je sportidool?
- Het verhaal van Simone Biles inspireert me enorm. Op een bepaald moment in haar sportcarrière besloot ze voor haar mentale gezondheid te zorgen en die boven sportieve resultaten te stellen. Ze doorbrak het idee dat een sporter koste wat kost moet deelnemen. Naar mijn mening moeten luisteren naar jezelf, de situatie nuchter beoordelen en je terugtrekken uit de Olympische Spelen om voor je gezondheid te zorgen, ongelooflijk moeilijke beslissingen zijn geweest. Later bleek dat het absoluut de juiste keuze was. Biles kwam sterker terug, met meer zelfvertrouwen en meer vertrouwen in haar lichaam. Ik denk dat dit geen teken van zwakte was, maar juist een teken van kracht, zelfbewustzijn en wijsheid. Ik probeer mijn beslissingen over deelname aan wedstrijden ook te laten leiden door verstand en wijsheid, en niet door mijn ego, dat zich heel onschuldig in onze sportieve gedachten kan nestelen :)
Hoe breng je graag je vrije tijd door? Welke hobby’s heb je?
Ik ben graag buiten. Buiten het seizoen probeer ik naar een muziekfestival te gaan en concerten te bezoeken van artiesten die ik leuk vind. Muziek is sowieso een belangrijk onderdeel van mijn leven. Of het nu in mijn koptelefoon klinkt tijdens een reis, uit een luidspreker onder de douche of uit mijn handpan, waarop ik af en toe speel :) Daarnaast heb ik tot mijn achttiende behoorlijk serieus gevolleybald. Mijn liefde voor volleybal is gebleven, dus als ik de kans krijg, speel ik voor mijn plezier. Ik fiets ook en de laatste tijd ben ik padel erg leuk gaan vinden. Ik hou van de bergen en word er graag flink moe! Ook geniet ik van een goed boek of een film. Het sociale aspect speelt een heel belangrijke rol in mijn leven. Ik hou van mensen en heb geweldige vrienden. Nieuwe mensen leren kennen is mijn hobby. Daarom zorg ik ervoor dat ik er af en toe op uit ga en waardevolle tijd met anderen doorbreng. Zoals je ziet, heb ik afwisseling en balans nodig.
Heb je een plek op aarde waar je steeds naar terugkeert en waar je het liefst zo snel en zo vaak mogelijk wilt zijn?
- Mijn favoriete plek? Die is er niet één… Er zijn veel plekken waar ik mooie herinneringen aan heb en waar ik graag terugkom. Op dit moment maakt de gedachte om me op één plek te vestigen me een beetje bang. Tegenwoordig worden mijn reizen bepaald door het freediven. Waar ik ook naartoe ga, ik zorg ervoor dat de “pin” op de kaart ook echt de plek is waar ik bewust naartoe wil. Ik denk dat je op de meeste plekken wel iets kunt vinden dat bij je past. Ik voel dat ik in harmonie ben met mezelf en hoewel ik graag door mensen omringd ben, voel ik me ook prima alleen. Dat helpt me enorm om me aan te passen, dingen te ontdekken en te genieten van de plekken waar ik verblijf.
Heb je interesse in horloges?
- Ik ben dol op horloges! Behalve dat een horloge praktisch is, maakt het mijn outfit helemaal af. Ik zie het als een sieraad.
Welk model van Balticus vind je het mooist?
Mijn absolute favoriet is de BALTICUS STERRENSTOF METEORIET 37MM. Hij is elegant, maar heeft ook iets stoers. Hij past goed bij een sportieve look, maakt een blazer prachtig af en vormt zelfs met een jurk een stijlvolle combinatie. Ik vind de combinatie van goud en zilver mooi. Daardoor is het horloge ontzettend veelzijdig.
Waarom heb je besloten met ons bedrijf samen te werken?
- In eerste instantie sprak de naam me aan: “Balticus”, naar onze Poolse zee. En de zee is tenslotte mijn “kantoor” :) Ik vertegenwoordig Polen op het internationale podium, dus ik ben ook heel blij dat Balticus een Pools merk is. En misschien wel het allerbelangrijkste: de horloges van Balticus zijn echt prachtig en bijzonder. Ik wil samenwerken met merken waar ik me echt mee verbonden voel, of die ik gewoon oprecht mooi vind. Ik wil dingen promoten die ik zelf zal gebruiken en die vanzelfsprekend bij mijn leven passen. Voordat we gingen samenwerken, leerde ik Łukasz kennen. We praatten met elkaar en de manier waarop het merk Balticus zich presenteert sprak me aan. Ik heb echt het gevoel dat dit heel erg bij mij past.
Wat verwacht je van deze samenwerking?
- Ik hoop vooral op een langdurige samenwerking, gebaseerd op wederzijds vertrouwen en gedeelde waarden. Ik waardeer merken die sporters oprecht steunen en samen inspirerende verhalen willen opbouwen. Ik hoop dat we samen niet alleen het merk Balticus kunnen promoten, maar ook freediving als sport, die je leert volhouden, kalm te blijven en je eigen grenzen te verleggen. Ik zou graag een samenwerking zien waarin beide partijen elkaar inspireren en zich verder ontwikkelen.
Herinner je je je eerste horloge nog? Welk model was het?
- Ja, ik heb altijd graag een horloge om mijn pols gedragen. Met een glimlach moet ik toegeven dat het eerste horloge dat ik me herinner de beroemde “Chupa Chups” uit de jaren 90 was: een snoepjeshorloge voor kinderen. Ik vond het zo’n waardevol hebbeding dat ik heel lang weerstand bood aan de verleiding om het op te eten (lacht). Je kunt je vast voorstellen hoezeer ik nu, als volwassene, het vakmanschap van een echt, prachtig gemaakt horloge waardeer. De laatste tijd kijk ik heel vaak naar mijn pols. Daar draag ik de STERRENSTOF METEORIET 37MM of de NIEUWE HEMEL in een roze uitvoering, met een roségouden armband. Ik weet ook nog dat ik voor mijn negentiende verjaardag een horloge van Skagen kreeg. Het was goud-zilver, heel vrouwelijk en verfijnd.
Terug naar het freediven. Je favoriete discipline is in Polen een nichesport. Wat is er nodig om de sport populairder te maken?
Freediving komt langzaam uit de schaduw. Het is hier niet erg populair, omdat we tot nu toe niet veel geschikte wateren hadden om aan dit bijzondere avontuur te beginnen. Sinds vijf jaar hebben we vlak bij Warschau het diepste zwembad van heel Europa. Ik denk dat de populariteit van mijn discipline in Polen juist dankzij deze locatie begon te groeien. Volgens mij gaat onze sport de goede kant op :) Ik wil mensen laten beseffen dat we allemaal in zekere mate freedivers zijn. Dat blijkt uit de reacties van het lichaam die de “zoogdierduikreflex” worden genoemd. Ik raad je van harte aan je hierin te verdiepen.
Hoe beoordeel je het niveau van het Poolse freediven?
Het Poolse freediven is fantastisch. We zijn een van de toonaangevende landen ter wereld! In het zwembadfreediven hebben we absoluut de beste sporters. En bij het diepzeefreediven, de discipline die ik beoefen, stonden vorig jaar drie mannen en ik op het podium van het wereldkampioenschap.
Wat zou je tegen ouders zeggen om hen hun kinderen deze discipline te laten beoefenen?
- Ik weet nog hoe mijn ouders naar mijn eerste wedstrijden keken. Ze waren erg zenuwachtig. Een paar keer eindigde ik mijn wedstrijd met ernstige hypoxie, en soms kreeg ik een black-out. In het begin reageerden mijn ouders bezorgd en bang. Ik wil erbij zeggen dat dit gebeurt wanneer we proberen onze eigen grenzen te verleggen. Een black-out ziet er absoluut verschrikkelijk uit. In werkelijkheid is het niet zo angstaanjagend als je het meemaakt. Het is een waardevolle ervaring, die je echter beter kunt vermijden.
Ouders die zich zorgen maken over kinderen die aan freediving beginnen, zou ik aanraden zich te verdiepen in de veiligheidsregels voor freediving en de fysiologie van duiken met ingehouden adem. Freediving is echt een stuk toegankelijker dan je misschien zou denken.
Welke risico’s zijn er bij het duiken? Kun je deze discipline als gevaarlijk beschouwen?
Natuurlijk brengt freediving bepaalde risico’s met zich mee, net als elke andere sport. Naar mijn mening is de grootste risicofactor de verandering van de druk waarmee we onder water te maken krijgen naarmate we dieper afdalen. Die verandering is aanzienlijk. Je moet de diepte geleidelijk opbouwen, zonder roekeloos te zijn. Leer de druk op de juiste manier te vereffenen om barotrauma te voorkomen, bijvoorbeeld longletsel door druk of een geperforeerd trommelvlies. Ondanks deze factor vind ik het echt een vrij veilige activiteit, zolang je je aan de veiligheidsregels houdt die je tijdens een freedivecursus leert.
Wat voel je tijdens zo’n vrije afdaling? Waarmee kun je dat gevoel vergelijken?
- Het is moeilijk om te beschrijven wat ik voel, omdat ik nooit eerder iets vergelijkbaars heb meegemaakt. Ik kan het niet vergelijken met een gevoel dat ik van het aardoppervlak ken. Het is heel bijzonder. Naarmate we dieper afdalen, worden onze longen samengedrukt. Op een bepaald moment worden we negatief drijvend. Dat betekent dat onze longen niet langer als natuurlijke drijver werken. Dan beginnen we te zinken. Het is als een gecontroleerde vlucht de diepte in, een vlucht die we op elk moment kunnen beëindigen om om te keren en naar de oppervlakte terug te keren. Het is geweldig :)
Wat heeft freediving je in het leven gebracht? Heeft het je iets geleerd?
Freediving heeft me nederigheid en kalmte geleerd. Ik heb ook geleerd beter met stress om te gaan in situaties waarin ik vroeger zou zijn ontploft of impulsief zou hebben gereageerd. Zoals ik al zei: water is een geweldige leermeester. De diepte kan onze gemoedstoestand perfect weerspiegelen. Ik heb het gevoel dat deze discipline het ego tempert en dat je er, als je ermee doorgaat, zelfvertrouwen door opbouwt - zelfvertrouwen dat bescheiden en rustig is.
Wat heb je nodig om met deze discipline te beginnen?
- Ik denk dat je echt van water moet houden, of er op zijn minst nieuwsgierig naar moet zijn. Water biedt een heel scala aan geweldige ervaringen, van lichamelijke sensaties tot wat je onder water kunt zien! Volgens mij hangen succes in freediving en doorzettingsvermogen en geduld nauw samen. Water stelt je ego en ongeduld flink op de proef. Je moet ook leren omgaan met ongemak. Om mijn grenzen te verleggen, moet ik vaak mijn demonen en angsten onder ogen zien, en dat is echt niet altijd prettig. Maar de beloning is onbetaalbaar! Je ontwikkelt zelfbeheersing, leert omgaan met stress en wordt kalm :)
Kan dit ook een manier van leven zijn? Moet je daarnaast nog werken?
Minder dan een jaar geleden heb ik mijn baan als grafisch ontwerper opgegeven om me fulltime met freediving bezig te houden. Die verandering is nog vrij recent, dus het is moeilijk om nu al te beoordelen wat dat voor mijn portemonnee betekent. Het is zeker niet makkelijk, maar ik kan zonder enige twijfel zeggen dat ik er geen spijt van heb. Ik verdien minder, maar ben heel gelukkig.
