Marysia, dank je dat je tijd voor ons hebt vrijgemaakt voor dit gesprek. Op welk punt van het seizoen zit je momenteel? Hoe ziet je voorbereiding eruit?
Ik nader nu het hoogtepunt van het seizoen: het opbouwen van de “grootste dieptes”. Elk seizoen begin ik met “terugkeren” onder het wateroppervlak, eraan wennen en mijn CO2-tolerantie opbouwen. Dat bestaat uit veel herhaalde, ondiepe maar steeds langere duiken. Wanneer ik weer dat comfort en zelfvertrouwen heb bereikt waarmee ik heel langzaam op 20 m kan duiken, waarbij mijn duiken 4:20-5:00 minuten duren, begin ik mijn duiktijden in te korten om diepte op te bouwen. Zodra ik een diepte van 65 m+ heb opgebouwd, stop ik helemaal met de lange inzwemduiken en doe ik tijdens een training meestal maar één diepe duik. Naast training in het water is droogtraining belangrijk: trainen van het bewustzijn en de spieren rond de stemspleet, het zachte gehemelte en de tong, plus het opbouwen van CO2-tolerantie op het droge en oefeningen om mijn longen aan grote compressie te laten wennen.
Hoeveel tijd breng je buitenshuis door ter voorbereiding op het seizoen?
- Omdat mijn koffer al jaren mijn thuis is, zou je kunnen zeggen dat ik altijd thuis ben (lacht). Maar serieus: elk jaar is anders en nieuw. Ik duik pas vijf jaar en doe het vier jaar beroepsmatig. Elk jaar gaan er weer nieuwe mogelijkheden en deuren voor me open. De deur naar het leven als sporter. De deur naar het freedivingmentorschap, maar ook, naarmate ik succesvoller word, gewoon de deur naar het leven als mens. Het afgelopen jaar heb ik me meer gericht op het werken met mensen, leren en nieuwe duikrichtingen onderzoeken dan op mijn eigen training. En dat vind ik heel fijn - werken met mensen, getuige zijn van andermans succes en daar deel van uitmaken: dat drijft me ertoe mijn eigen grenzen te verleggen.
Wat is je grootste sportieve droom?
Zelfs in mijn stoutste dromen had ik niet gedacht dat ik op het podium van een wereldkampioenschap zou staan. Laat staan dat ik in welke discipline dan ook zou winnen. En toch is het me als enige Poolse in het dieptevrijduiken gelukt om twee keer op dat podium te staan. De eerste keer op de hoogste trede. Bij het volgende wereldkampioenschap werd ik tweede. Dat is een enorm persoonlijk succes voor me. Winnen en de eerste plaats behalen is een heel verheven moment. Ik stond op het podium met een gouden WK-medaille en de Poolse vlag. Dat moment is moeilijk in woorden te beschrijven. Het roept altijd prachtige herinneringen op. Ik denk dat mijn sportieve droom al is uitgekomen. Ik blijf consequent het “monnikenwerk” doen en kijk nieuwsgierig waar het me brengt. Ik zal niet ontkennen dat mijn grootste droom op het gebied van freediving nu is om deze prachtige sport te promoten en mensen kennis te laten maken met de onderwaterwereld. Want misschien weet je het niet, maar iedereen hoort daar in zekere mate thuis :) Ik voel me ook helemaal op mijn plek als coach van freedivers. Sinds begin vorig jaar begeleid ik sporters die zich voorbereiden op wedstrijden van allerlei niveau: van lokale wedstrijden tot wereldkampioenschappen.
Wie is je sportidool?
- Het verhaal van Simone Biles inspireert me enorm. Op een bepaald moment in haar sportcarrière besloot ze voor haar mentale gezondheid te zorgen en die boven sportieve resultaten te stellen. Ze doorbrak het idee dat een sporter koste wat kost moet deelnemen. Ik vind dat naar jezelf luisteren, de situatie helder beoordelen en je terugtrekken uit de Olympische Spelen om voor je eigen gezondheid te zorgen, een ontzettend moeilijke beslissing moet zijn geweest. Later bleek dat het absoluut de juiste keuze was. Biles kwam sterker terug, met meer zelfvertrouwen en meer vertrouwen in haar lichaam. Ik denk dat dit geen teken van zwakte was, maar juist van kracht, zelfbewustzijn en wijsheid. Ik probeer mijn beslissingen over deelname aan wedstrijden ook te laten leiden door gezond verstand en wijsheid, en niet door mijn ego, dat zich heel ongemerkt in onze sportieve geest kan nestelen :)
Hoe breng je graag je vrije tijd door? Wat zijn je hobby's?
Ik ben graag buiten. Buiten het seizoen probeer ik naar een muziekfestival te gaan en concerten bij te wonen van artiesten die ik leuk vind. Muziek speelt sowieso een grote en belangrijke rol in mijn leven. Of ik nu met een koptelefoon op reis ben, muziek uit een speaker klinkt terwijl ik douche, of er muziek uit mijn handpan komt, waarop ik af en toe speel :) Tot mijn achttiende deed ik ook behoorlijk serieus aan volleybal. Mijn liefde voor volleybal is gebleven, dus als het even kan speel ik nu voor mijn plezier. Ik fiets ook en de laatste tijd ben ik padel erg leuk gaan vinden. Ik hou van de bergen en vind het heerlijk om daar flink moe te worden! Ik kan ook genieten van een goed boek of een film. Het sociale aspect speelt een heel belangrijke rol in mijn leven. Ik hou van mensen en heb geweldige vrienden. Nieuwe mensen leren kennen is mijn hobby. Daarom zorg ik ervoor dat ik er af en toe op uitga en waardevolle tijd met anderen doorbreng. Zoals je ziet, heb ik afwisseling en balans nodig.
Heb je een plek op aarde waar je steeds naar terugkeert en waarvan je droomt er zo snel en zo vaak mogelijk te zijn?
- Mijn favoriete plek? Die is er niet één… Er zijn veel plekken waaraan ik gehecht ben en waar ik graag terugkom. Op dit moment maakt de gedachte om me op één plek te vestigen me een beetje bang. Mijn reizen worden nu bepaald door het freediven. Waar ik ook naartoe ga, ik probeer ervoor te zorgen dat die “speld op de kaart” ook echt de plek is waar ik bewust naartoe wil. Ik denk dat je op de meeste plekken wel iets kunt vinden dat bij je past. Ik voel dat ik trouw ben aan mezelf en hoewel ik graag door mensen omringd ben, voel ik me ook prima alleen. Dat helpt me enorm om me aan te passen, op ontdekking te gaan en te genieten van de plekken waar ik verblijf.
Heb je interesse in horloges?
- Ik ben dol op horloges! Behalve dat een horloge praktisch is, is het een prachtige aanvulling op mijn outfit. Ik beschouw het als een sieraad.
Welk Balticus-horlogemodel vind je het mooist?
Mijn absolute favoriet is de BALTICUS STARDUST METEORYT 37MM. Hij is elegant, maar heeft ook iets stoers. Hij past mooi bij een sportieve look, maakt een blazer prachtig af en vormt zelfs met een jurk een stijlvolle combinatie. Ik vind de combinatie van goud en zilver mooi. Daardoor is hij ontzettend veelzijdig.
Waarom heb je besloten met ons bedrijf samen te werken?
- De naam sprak me in eerste instantie aan. “Balticus”, naar onze Poolse zee. En de zee is tenslotte mijn “kantoor” :) Ik vertegenwoordig Polen op het internationale toneel, dus ik ben ontzettend blij dat Balticus een Pools merk is. Maar misschien wel het belangrijkste: de horloges van Balticus zijn werkelijk prachtig en bijzonder. Ik wil samenwerken met merken waarmee ik me echt verbonden voel, of die ik gewoon oprecht mooi vind. Ik wil producten promoten die ik zelf ook zal gebruiken en die vanzelfsprekend bij mijn leven passen. Voordat we gingen samenwerken, heb ik Łukasz leren kennen. We hebben gepraat en het verhaal achter het merk Balticus sprak me aan. Ik voel echt dat dit heel erg bij me past.
Wat verwacht je van deze samenwerking?
- Ik hoop vooral op een langdurige samenwerking die gebaseerd is op wederzijds vertrouwen en gedeelde waarden. Ik waardeer merken die sporters oprecht steunen en samen inspirerende verhalen willen opbouwen. Ik hoop dat we samen niet alleen het merk Balticus kunnen promoten, maar ook freediving als sport, die je leert vol te houden, rustig te blijven en je eigen grenzen te verleggen. Ik zou graag willen dat het een samenwerking wordt waarin beide partijen elkaar inspireren en verder helpen.
Weet je nog wat je eerste horloge was? Welk model was het?
- Ja, ik heb altijd graag een horloge om mijn pols gedragen. Met een glimlach moet ik bekennen dat het eerste horloge dat ik me herinner het beroemde “horloge” uit de jaren 90 was: de “Chupa Chups”, zo'n snoepjeshorloge voor kinderen. Ik vond dat speeltje zo waardevol dat ik heel lang weerstand bood aan de verleiding om het op te eten (lacht). Je kunt je vast voorstellen hoeveel waardering ik nu, als volwassene, heb voor het vakmanschap van een echt, prachtig gemaakt horloge. De laatste tijd kijk ik heel vaak naar mijn pols. Daar draag ik de STARDUST METEORYT 37MM of de roze uitvoering van de NEW SKY, met een roségouden band. Ik weet ook nog dat ik voor mijn negentiende verjaardag een horloge van het merk Skagen kreeg. Het was goudkleurig en zilverkleurig, heel vrouwelijk en verfijnd.
Terug naar het freediven. In Polen is jouw favoriete discipline een niche. Wat moet er gebeuren om de sport populairder te maken?
Freediving komt langzaam uit de schaduw. Het is bij ons niet erg populair, omdat we tot nu toe niet veel geschikte wateren hadden om aan dit bijzondere avontuur te beginnen. Al vijf jaar hebben we vlak bij Warschau het diepste zwembad van heel Europa. Ik denk dat de populariteit van mijn discipline in Polen juist dankzij deze accommodatie is gaan groeien. Volgens mij zit onze sport op de goede weg :) Ik zou mensen graag duidelijk maken dat we allemaal in zekere mate freedivers zijn. Dat blijkt uit de reacties van ons lichaam die bekendstaan als de “zoogdierduikreflex”. Ik raad iedereen van harte aan zich hierin te verdiepen.
Hoe beoordeel je het niveau van het Poolse freediven?
Het Poolse freediven is fantastisch. We zijn een van de toonaangevende landen ter wereld! Bij het zwembadfreediven hebben we absoluut de beste sporters. Bij het dieptevrijduiken, de discipline die ik beoefen, stonden vorig jaar drie mannen en ik op het podium van het wereldkampioenschap.
Wat zou je tegen ouders zeggen om hen hun kinderen deze sport te laten beoefenen?
- O, ik weet nog hoe mijn ouders naar mijn eerste wedstrijden keken. Ze waren erg zenuwachtig. Een paar keer eindigde mijn wedstrijd met flinke hypoxie en soms met een blackout. In het begin reageerden mijn ouders bezorgd en angstig. Ik wil erbij zeggen dat zulke dingen gebeuren wanneer we proberen onze grenzen te verleggen. Een blackout ziet er absoluut vreselijk uit. In werkelijkheid is het niet zo eng als je het meemaakt. Het is een waardevolle ervaring, die je toch liever vermijdt.
Ouders die bang zijn voor hun kinderen wanneer die aan freediving beginnen, zou ik aanraden zich te verdiepen in de veiligheidsregels voor freediving en in de fysiologie van duiken op ingehouden adem. Freediving is echt veel toegankelijker dan je zou denken.
Welke risico's zijn er tijdens het duiken? Kun je jouw discipline gevaarlijk noemen?
Natuurlijk brengt freediving bepaalde risico's met zich mee, net als elke andere sport. Naar mijn mening is de grootste risicofactor de drukverandering waarmee we onder water te maken krijgen naarmate we dieper duiken. Die verandering is aanzienlijk. Je moet de diepte geleidelijk opbouwen, zonder overmoedig te worden. Je moet leren de druk op de juiste manier te vereffenen om barotrauma te voorkomen, bijvoorbeeld longdrukletsel of een gescheurd trommelvlies. Ondanks dit risico vind ik het een vrij veilige activiteit, zolang je je houdt aan de veiligheidsregels die je tijdens een freedivingcursus kunt leren.
Wat voel je tijdens zo'n vrije afdaling? Waarmee kun je dat gevoel vergelijken?
- Het is moeilijk te beschrijven wat ik voel, omdat ik nooit eerder iets heb meegemaakt dat vergelijkbaar is met deze ervaring. Ik kan het niet vergelijken met een gevoel dat ik van boven water ken. Het is heel bijzonder. Onze longen worden samengedrukt naarmate we dieper duiken. Op een gegeven moment worden we negatief drijvend, wat betekent dat onze longen niet langer als natuurlijke drijver werken. Dan beginnen we te zinken. Het is een soort gecontroleerde vlucht naar de diepte. Een vlucht die we op elk moment kunnen beëindigen door om te keren en naar de oppervlakte terug te keren. Iets geweldigs :)
Wat heeft freediving je gebracht? Heeft het je iets geleerd?
Freediving heeft me nederigheid en kalmte geleerd. Ik heb ook geleerd beter met stress om te gaan in situaties waarin ik vroeger zou zijn ontploft of impulsief zou hebben gereageerd. Zoals ik al zei: water is een geweldige leermeester. De diepte kan onze gemoedstoestand perfect weerspiegelen. Ik heb het gevoel dat deze discipline je ego tempert en dat je door ermee door te gaan zelfvertrouwen opbouwt, maar wel een bescheiden, nederig en rustig zelfvertrouwen.
Wat heb je nodig om deze discipline te beoefenen?
- Ik denk dat je echt van water moet houden, of er op zijn minst nieuwsgierig naar moet zijn. Water bevat een heel spectrum aan ongelooflijke ervaringen, van lichamelijke sensaties tot alles wat je onder water kunt zien! Naar mijn mening zijn doorzettingsvermogen en geduld de sleutel tot succes bij het freediven. Water houdt je ego en ongeduld een spiegel voor. Je moet ook leren omgaan met ongemak. Om mijn grenzen te verleggen, moet ik vaak mijn demonen en angsten onder ogen zien, en dat is echt niet altijd prettig. Maar de beloning is onbetaalbaar! Het levert geweldige zelfbeheersing, het vermogen om met stress om te gaan en innerlijke rust op :)
Kun je er ook je beroep van maken? Of moet je daarnaast nog werken?
Minder dan een jaar geleden heb ik mijn baan als grafisch ontwerper opgegeven om me “fulltime” met freediving bezig te houden. Die verandering is nog maar kort geleden, dus het is moeilijk om nu al te beoordelen wat dat voor mijn portemonnee betekent. Het is zeker niet makkelijk, maar zonder enige twijfel kan ik zeggen dat ik er geen spijt van heb. Hoewel ik minder verdien, voel ik me heel gelukkig.
