0

Rodzaje mechanizmów zegarka

Wybierając zegarek, najczęściej zwracamy uwagę na jego aspekt wizualny. Istnieje jednak także kwestia jego wnętrza, a ściślej – mechanizmu. To zastosowany mechanizm decyduje o tym, jak precyzyjnie zegarek będzie odmierzał czas. Jakie jego rodzaje możemy wyróżnić?

Mechanizm kwarcowy

Mechanizm kwarcowy uznaje się za najpopularniejszy i najbardziej dokładny. Zegarek z mechanizmem kwarcowym pracuje dzięki zamontowanej wewnątrz baterii. Nazwa pochodzi od płytki kwarcu, która jest połączona z baterią. Pochodząca z baterii energia wywołuje drgania kwarcu, które z kolei są zliczane przez cyfrowy układ zegarka. Przepływający przez płytkę kryształu kwarcu prąd wywołuje jej drgania, które są zamieniane w impuls. Mały silniczek (również napędzany energią z baterii) wykonuje ruch, napędzając przekładnie, które sterują ruchem wskazówek zegarka.

W skali całego miesiąca mogą nastąpić zaledwie kilkusekundowe odchylenia. Baterię wymienia się średnio raz na 2-3 lata. Zegarki z mechanizmem kwarcowym weszły do sprzedaży komercyjnej w latach 70. XX wieku.

Spośród zegarków z mechanizmem kwarcowym można wyróżnić zegarki solarne. Charakteryzują się one taką samą zasadą pomiaru jak w standardowym mechanizmie kwarcowym, jednak czerpią energię nie z tradycyjnej baterii, lecz z ogniwa fotowoltaicznego, które zamienia energię słoneczną w elektryczną, gromadzoną w specjalnym akumulatorze. Fotoogniwo, zwykle znajdujące się na tarczy zegarka, musi mieć odpowiedni dopływ światła. Zamiast wymiany baterii w tym przypadku raz na kilka lat dochodzi do wymiany akumulatora.

Zegarek mechaniczny

Zegarki mechaniczne swoją historią sięgają kilkunastu stuleci wstecz. Energia zegarka pochodzi z rozwijania się naciągniętej sprężyny i napędza jednocześnie podzespoły. Jest to naciąg manualny – napięcie sprężyny jest nakręcane przy pomocy koronki, czyli niewielkiego pokrętła znajdującego się na zewnątrz zegarka. Wskazówki są sterowane przez tak zwany wychwyt, inaczej zwany regulatorem balansowym. Mechanizm jest osadzony na kamieniach łożyskujących, z reguły jest ich od 17 do 25.

Zegarek nakręca się z reguły raz na półtora dnia – mechanizm działa około 40 godzin. Wykonywanie tej czynności może wydawać się męczące, jednak zajmuje chwilę. Jest to bardzo skomplikowany mechanizm, który, ukształtowany już wiele wieków temu, do dziś imponuje precyzją. Odchylenia mogą wynosić od kilku do około 30 sekund na dobę.

Mechanizm automatyczny

Automatyczny mechanizm wprowadzono pół wieku wcześniej niż kwarcowy – w latach 20. ubiegłego stulecia. Zegarek nie posiada ani baterii, ani naciągu manualnego. W tym przypadku zastosowany jest naciąg automatyczny, który przechwytuje energię pochodzącą z ruchów nadgarstka osoby noszącej zegarek. Znajdujący się wewnątrz zegarka rotor obraca się, naciągając sprężynę napędową. Oznacza to, że zegarka nie trzeba nakręcać, jednak jego prawidłowe działanie wynika z regularnego noszenia.

Wybierając zegarek z mechanizmem automatycznym, warto zwrócić uwagę na tak zwaną rezerwę chodu – jest to czas, jaki pozostał do rozwinięcia sprężyny napędowej zegarka. Prościej mówiąc, po jego upłynięciu zegarek przestanie pracować. Jest on wyrażany w godzinach. Stałą punktualność takiego zegarka można zapewnić, przechowując go w specjalnym rotomacie – wprawia on zegarek w ruch, zapobiegając jego zatrzymaniu.

W ostatnich latach zaczęły pojawiać się zegarki hybrydowe, łączące w sobie elementy mechanizmów automatycznego i kwarcowego. Wówczas ruchy ręki przekazują energię do małej prądnicy, ładującej akumulator zasilający mechanizm.

Zegarki z napędem automatycznym często posiadają także datownik lub stoper. Cieszą się sporą popularnością, choć ich złożony mechanizm może sprawić, że trudniej będzie je naprawić. Napęd automatyczny najczęściej stosuje się w najdroższych zegarkach na świecie.